مرکز تخصصی طب کار موعود ، مرکز طب کار شرق تهران میباشد که
دارای مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش
مجری معاینات استخدام (بیمه)
شرکت طب کار موعود در مرداد 1402تاسیس و فعالیت طب کار خود را آغاز نموده
انجام معاینات طب کار شامل بدو استخدام، دوره ای، بازگشت بکار به صورت تخصصی
آموزش و مشاوره در زمینه طب کار و بهداشت حرفه ای
سازمان های ذیر بط و مرتبط با حوزه شغلی
مجوز ارائه خدمات طب کار در زمينه معاينات سلامت شغلي از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی (تحت مجوز فعالیت در حوضه درمان و بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران)
عناوین مشاغل مرتبط و همگون با رشته تحصیلی
پزشک متخصص طب کار
ادیولوژیست (شنوایی سنج)
اپتومتریست (بینایی سنجی)
کارشناس بهداشت حرفه ای
تشریح جریان فرآیند کار:
آزمایشات خون و ادرار
شنوایی سنجی
تست تنفسی (اسپیرومتری)
ارزیابی شغل توسط کارشناس بهداشت حرفه ای
بررسی دید چشم
معاینه متخصص طب کار
ماشین آلات دستگاه ها:
دستگاه ادیومتری
دستگاه اسپیرومتری
دستگاه اپتومتری
دستگاه نوار قلب
محصولات تولید شده (کالا یا خدمات) و نحوه ارائه خدمات پس از تولید و تحویل
انجام معاینات طب کار شامل بدو استخدام، دوره ای، بازگشت بکار به صورت تخصصی
تعیین قابلیت جسمی، روانی کارگر برای کار مورد نظر
حفظ سلامت سایر کارگران
حفظ صنعت و سرمایه
تعیین اختلالات و عوارض قبلی کارگر و ثبت در پرونده طب کار وی
کشف بیماریهای قابل سرایت کارگر و جلوگیری از انتشار آنها بویژه در افرادی که با مواد غذایی سروکار خواهند داشت
تشکیل پرونده پزشکی و استفاده از آن در مراجعات بعدی کارگر
آشنا شدن به روحیات کارگر و اطلاعات بهداشتی وی
تحقیق و توصیف و مقایسه ویژگی های شغل مورد نظر در داخل و خارج کشور:
بررسی وضعیت ایمنی و بهداشت حرفه اي در ایران و جهان
درصد مرگ و میر ناشی از کار بطور معنی دار در 35سال اخیر افزایش چشمگيري یافته است ( بیش از 60% )
بویژه در کشورهای درحال توسعه آموزش در زمینهء خطرات و ایمنی کاری همگام با رشد صنعتی پیش نرفته است.
تخمین زده است که سالانه 2میلیون نفر در اثرحوادث محیط کار جان میبازند.
تاريخچه بهداشت حرفه ای در جهان :
بهداشت حرفه ای شاخه ای از علم بهداشت است که با شناسایی ، ارزشیابی و کنترل عوامل زیان آور در محیط کار از بروز بیماریها و عوارضی که ممکن است توسط عوامل زیان آور فیزیکی ، شیمیایی ، بیولوژ یکی ، ارگونومیکی بوجود آید ، جلوگیری می کند.
کنترل عوامل تهدید کننده سلامت در محیط کار تا حد زیادی از ظهور عواقب و عوارض بعدی شامل بیماریها و حوادث شغلی و رکود اقتصادی و کاهش بهره وری بعلت از کار افتادگی می کاهد برای اولین بار سقراط و ابوعلی سینا در آثار خود از دردهای شکمی قولنج مانند در بین کارگران نقاش نام برده اند که مسلما” با سرب موجود در رنگهای مصرفی ارتباط داشته است.
انجام سنجش های بهداشت حرفه ای به طور کامل
بهداشت حرفهای عبارت است از علم و فن پیشگیری از بیماریهای ناشی از كار و ارتقای سطح سلامتی افراد شاغل از طریق كنترل عوامل زیان آور محیط كار
از اهداف بهداشت حرفه ای تامین، حفظ و ارتقای وضعیت جسمی، روحی و روانی فردی و اجتماعی كاركنان همه مشاغل، پیشگیری از بروز بیماریها و حوادث ناشی از كار و انتخاب كارگر متناسب با شغلی كه قابلیت انجام آنرا دارد، از جمله اهداف بهداشت حرفه ای بهشمار میروند.
عوامل فیزیکی در بهداشت حرفه ای
در بحث عوامل زیانآور فیزیكی مواردی چون صدا، ارتعاش، روشنایی، فشار، پرتوها و شرایط جوی محیط كار (گرما، سرما و رطوبت) مورد تحقیق و بررسی قرار میگیرد كه هركدام بهوسیله دستگاههای خاص اندازهگیری شده و بعد از ارزیابی شاخصهای مربوطه در صورت نیاز به روشهای مختلف مهندسی كنترل میگردد
عوامل شیمیایی
تقسيم بندي آلاينده هاي شيميايي بر اساس حالت فيزيكي
1 گازها و بخارات 2 مواد معلق شامل تمام ذرات گوناگوني است كه در فضاي محيط زيست يا محيط كار به صورت آئروسل موجود باشد . به ذرات ريز جامد يا مايع كه در يك فاز گازي خاص و يا در هوا پراكنده باشد آئروسول گويند
آلاينده هاي شيميايي از سه طريق وارد بدن انسان مي شوند ( 1 تنفس 2 پوستی 3 گوارشی) در مسموميتهاي شغلي مهمترين راه ورود مواد به بدن به ترتيب ذكر شده است
مهمترين راه ورود مواد شيميايي به بدن در محيط هاي كاري استنشاق اين مواد مي باشد
MSDS چیست؟
MATERIAL SAFETY DATA SHEET
برگه اطلاعات ايمني مواد
در اين برگه که در ايستگاههايي که افراد با مواد شيميايي کار مي کنند نصب مي شود اطلاعاتي مانند:
قابليت اشتعال – خورندگي – سوزانندگي – کمکهاي اوليه در هنگام پاشيدن داخل چشم يا روي پوست و ….. داده شده است که افراد بايد اين اطلاعات را در مورد ماده شيميايي که با آن کار مي کنند ، بدانند.
روشهای کنترل عوامل شیمیایی محیط کار
1 تغيير فرآيند كار و جايگزيني مواد 2 جداسازي فرآيند كار 3 استفاده از تهويه صنعتي ( موضعي – عمومي ) 4 استفاده از وسايل حفاظت فردي
ارگونومی
عوامل زيان آور ارگونوميکي در محيط کار مفهوم ساده ارگونومي(ERGONOMICS) مطالعه کار ، ابزار الات و تجهيزات مربوط به كار و طراحي آنها متناسب با انسان مي باشد . اين تناسب به منظور كاهش فشارهاي فيزيکي و رواني است که در هنگام انجام کار، به کارگر وارد مي شود.
صدمات ارگونومیکی کارکدامند؟
اختلالات تروماي تجمعي يعني اختلالات تجمعي که در اثر عوامل فيزيکي و مکانيکي در طول زمان ايجاد ميشوند
سند روم تونل کارپال که صدمه اي در متاکارپال يا ديگر ساختارهاي حمايت کننده دست مي باشد
اختلالات ناشي از حرکتهاي تکراري
اختلالات ناشي از فشارهاي تکراري
عوامل موثر در ايجاد صدمات ارگونوميکي کدامند ؟
وضعيت بدن، حمل و نقل دستي بار ، هل دادن و کشيدن بارهاي سنگين، ارتعاش موضعي يا تمام بدن، ضربه زدنهاي متوالي، به کار بردن نيروي زياد، انجام حرکتهاي تکراري در زمان انجام کار ، ارتفاع نامتناسب سطح کار با کارگر، تجهيزات و وسايل غير ارگونوميک يا نامتناسب با بدن انسان
مشكلات ديسكهاي بين مهره اي
ديسك بين مهره اي مانند يك بالشتك عمل كرده و دو مهره را از يكديگر جدا مي نمايد كه اين امر به ستون مهره ها حالتي ارتجاعي خواهد داد .
ديسكهاي بين مهره اي ممكن است توان خود را از دست داده و پهن شوند و در شرايط پيشرفته مايع ويسكوزي كه داخل آنها قرار دارد خارج گردد.
اين امر باعث ضايعات مختلف كمري و دردها و كرامپهاي دردناك عضلات پشت و در شرايط پيشرفته موجب فلج درپاهاي فرد مي گردد .
وضعيتهاي غير طبيعي بلندكردن بار و نشستن يا خوابيدن در وضعيت غلط ، خرابي ديسكها را سرعت مي بخشند.
انجام معاینات طب کار شامل بدو استخدام، دوره ای، بازگشت بکار به صورت تخصصی
طب کار یکی از شاخههای جدید پزشکی است که حفظ سلامت کارمندان در محیط کار، تشخیص بیماریها و پیشگیری از شیوع بیماریهای واگیردار هدف اصلی آن محسوب میشود
تمامی کشورهای عضو سازمان بینالمللی کار و بهداشت جهانی این خدمات را برای کارمندان خود فراهم میکنند
در کشور ایران، سازمان تامین اجتماعی مسئول ارائه این خدمات است
فردی که متقاضی قرار گرفتن تحت پوشش بیمه کارمندان است، باید آزمایشات طب کار تامین اجتماعی را در مراکز مخصوص و تحت نظر متخصص انجام دهد
قانون بیمه تامین اجتماعی تمامی کارفرمایان را ملزم کرده است معاینات و آزمایشات پزشکی لازم را برای تمامی کارمندان خود در مراکز واجد صلاحیت انجام دهند.
معاینات بدو استخدام :
انجام معاینات قبل از استخدام توسط کارفرمایان در جهت اطمینان از قابلیت و استعداد جسمانی متناسب باکارهای مرجوع و همین طور حفظ و صیانت از نیروی کار و پیشگیری از حوادث و تشدید بیماری ها و عوارض و به منظور فراهم نمودن بستر مناسب اجرای صحیح ضوابط مقرر در ماده ۹۰ قانون تأمین اجتماعی الزامی است.
مهمترین اهداف معاینات پزشکی پیش از استخدام عبارتند از :
تعیین قابلیت جسمی، روانی کارگر برای کار مورد نظر
حفظ سلامت سایر کارگران
حفظ صنعت و سرمایه
تعیین اختلالات و عوارض قبلی کارگر و ثبت در پرونده وی
کشف بیماریهای قابل سرایت کارگر و جلوگیری از انتشار آنها بویژه در افرادی که با مواد غذایی سروکار خواهند داشت
تشکیل پرونده پزشکی و استفاده از آن در مراجعات بعدی کارگر
آشنا شدن به روحیات کارگر و اطلاعات بهداشتی وی
شامل بررسی وضعیت سلامت عمومی و بررسی توانائیهای عملکرد فرد با توجه به سابقه طبی، تاریخچه شغلی و معاینه بالینی در صورتی که پس از استخدام مشمولان قانون، معلوم شود که نامبردگان در حین استخدام قابلیت و استعداد کار مرجوع را نداشته و کارفرما در معاینه پزشکی آنها تعلل کرده است و در نتیجه بیمهشده دچار حادثه شده و یا بیماری او شدت یابد، سازمان تامین اجتماعی مقررات قانونی را درباره بیمهشده اجرا و هزینههای مربوط را طبق ماده ٥٠ قانون تامیناجتماعی از کارفرما مطالبه و وصول خواهد کرد.
روش انجام معاینات طب کار قبل از استخدام
گرفتن شرح حال متقاضی: شامل سوابق فردی و خانوادگی از نظر ابتلا به بیماریها و مشاغل قبلی وی
ثبت عوامل زیان آور در فرم معاینات بر اساس گزارش بازدید از مراحل و محیط كار توسط كارشناس بهداشت حرفه ای
معاینه اندامها : معاینه عمومی دستگاههای قلب و عروق، ریه ها، کلیه ها، اعصاب، چشم و گوش که توسط “پزشک عمومی دوره دیده طب کار” انجام میشود.
درخواست انجام آزمایشهای پاراکلینیک مورد نیاز بر اساس نوع مواجهه شاغل: شامل آزمایش خون و ادرار از نظر قند، چربی، عفونت، نوارقلب و در برخی موارد بسته به نوع شغل عکسبرداری از قفسه سینه و ستون فقرات، سنجش میزان شنوائی و تست عملکرد ریوی
معاینه های دوره ای طب کار
معاینات هستند که در دوره های زمانی خاص با فاصله های معین جهت نیل به اهداف ذیل صورت می گیرد
تشخیص زود رس بیماری ها و عوارض ناشی از کار
درمان به هنگام و جلو گیری از بیماری های شغلی
پیشنهاد برای تغییر شغل و یا محدود ساختن کار کارگران بیمار
جلوگیری از انتقال و پخش بیماری های واگیر
پیشگیری از بروز بیماری های حرفه ای در افرادی که کار همانند دارند
بررسی اثرات عوامل زیان آور محیط کار بر روی کارگران
مراحل معاینات ادواری در مرکز تخصصی طب کار موعود
آزمایشات خون و ادرار
شنوایی سنجی
تست تنفسی (اسپیرومتری)
ارزیابی شغل توسط کارشناس بهداشت حرفه ای
بررسی دید چشم
معاینه توسط پزشک طب کار
نظریه نهایی متخصص طب کار
ماده قانونی معاینات ادواری سالیانه کدام است ؟ آیا کارفرما ملزم به انجام معاینات ادواری سالیانه میباشد؟
کلیه واحدهای موضوع ماده ۸۵ این قانون که شاغلین در آنها به اقتضای نوع کار در معرض بروز بیماری های ناشی از کار قرار دارند باید برای همه افراد مذکور پرونده پزشکی تشکیل دهند و حداقل سالی یکبار توسط مراکز بهداشتی-درمانی از آنها معاینه و آزمایش های لازم را به عمل آورند و نتیجه را در پرونده مربوطه ضبط نمایند.
(فاصله ی زمانی انجام معاینه های دوره ای طب کار به گونه ی کار ، موادی که کارگر با آن تماس دارد و سن کارگر بستگی دارد برای نمونه کارگران در معادن زغال سنگ هر سه تا شش ماه یک بار ، در معادن ذوب فلز هر سه ماه یک بار و کارگرانی که با بخار های سرب در تماسند هر پانزده روز یک بار باید معاینه شوند اما اگر منظور از انجام این معاینه ها تنها بررسی سلامت کارگر است ، این فاصله یک سال در نظر گرفته میشود)
انجام تست ادیومتری (شنوایی سنجی ) در طب کار
آزمایشی است که طی آن میزان حساسیت شنیداری فرد اندازه گیری و ثبت میشود. برام انجام این تست ، از فرد خواسته میشود که درون یک اتاقک عایق صوتی بنشیند و پس از آنکه هدفون به شکل صحیحی روی گوشها قرار گرفت ، باید به محرک های صوتی که در فرکانس ها و شدت های مختلف و به صورت کاملا مجزا در هر گوش ارائه میشوند ، پاسخ دهد. فرد آزمایش شونده باید به صداهای بیپ (beep) مانندی که به طور مجزا از هرگوش پخش میشود با دقت گوش کند و پس از شنیدن هرکدام از آنها دکمه پاسخ را فشار بدهد تا منحنی آستانه های شنوایی ( ادیوگرام) برای هر گوش ثبت شود.
کاربرد های شنوایی
ارزیابی میزان شنوایی برای افرادی که احساس میکنند کاهش شنوایی داشتند
مشخص نمودن نوع و میزان کاهش شنوایی
غربال کم شنوایی در افراد دارای مشاغل پر صدا برای محافظت بیشتر
در صورت مشکل طبق نظر متخصص طب کار ارجاع به متخصص مربوطه
انجام تست اپتومتری (بینایی سنجی) در طب کار
اپتومتری (بینایی سنجی) بررسی چشم و ساختارهای مربوط به آن برای کشف اختلالات بینایی و تجویز عدسیهای مناسب یا دیگر وسایل کمککننده به بینایی یا تمرینهای چشمی برای جبران کاستی های دید است. با توجه به دامنه گسترده رشته اپتومتری، معادل فارسی بینایی سنجی که در واقع ترجمه لغت به لغت اپتومتری است، معادل درستی به نظر نمی رسد
اپتومتریست به عنوان یکی از مراقبین اولیه بهداشت با کمک ابزارها و دستگاه های موجود به بررسی و شناسایی مشکلات بینایی افراد می پردازد. پس از تشخیص نوع و میزان مشکلات بینایی مراجعان، از طریق تجویز وسایل کمک بینایی مانند عینک، لنزهای تماسی و انجام یک سری تمرینات و ورزش های چشمی و دادن توصیه ها و دستورات بهداشتی لازم (درمان های غیر داروئی وغیر جراحی لازم) به کارایی بیشتر سیستم بینایی آن ها کمک می نماید. علاوه بر این اپتومتریست طی معاینات دقیق چشمی در صورت وجود هر گونه اختلال یا بیماری که نیازمند درمان طبی باشد، بیماران را به سایر پزشکان مانند چشم پزشک، متخصصین مغز و اعصاب، داخلی و … ارجاع می دهد. همچنین اپتومتریست قادر است عینک طبی را که تجویز می کند، با رعایت اصول علمی ساخته و ارائه نماید.
پس از تشخیص نوع و میزان مشکلات بینایی مراجعان، از طریق تجویز وسایل کمک بینایی مانند عینک، لنز های تماسی و انجام یک سری تمرینات و ورزش های چشمی و دادن توصیه ها و دستورات بهداشتی لازم (درمان های غیر داروئی وغیر جراحی لازم) به کارایی بیشتر سیستم بینایی آن ها کمک می نماید. علاوه بر این اپتومتریست طی معاینات دقیق چشمی در صورت وجود هر گونه اختلال یا بیماری که نیازمند درمان طبی باشد، بیماران را به سایر پزشکان مانند چشم پزشک، متخصصین مغز و اعصاب، داخلی و … ارجاع می دهد. همچنین اپتومتریست قادر است عینک طبی را که تجویز می کند، با رعایت اصول علمی ساخته و ارائه نماید. بنابرین یک بیمار چشم در آغاز باید توسط یک بینایی سنج (اپتومتریست) معاینه شود تا اگر دچار عیوب انکساری، اختلالات دید دو چشمی، انحرافات عضلانی انکسار چشم و مواردی از این قبیل بود توسط اپتومتریست درمان گردد و در غیر این صورت به سایر جراحان ارجاع داده میشود و در آخر نتیجه توسط متخصص طب کار جهت انجام شغل مورد نظر تایید می شود.
انجام تست اسپیرومتری یا تست ریه در طب کار
دَم سنجی یا اسپیرومتری روشی رایج برای اندازهگیری و ثبت ظرفیت تنفسی شش ها است. از دمسنجی برای اندازهگیری برخی از حجم ها و ظرفیت های ریوی در بیماران ریوی مانند آسم، بیماریهای ریوی انسدادی مزمن (COPD) و بیماری های تحدیدی ریوی جهت تشخیص و ارزیابی شدت بیماری استفاده میشود. اسپیرومتری همچنین به صورت دورهای جهت بررسی عملکرد ریه افراد دچار بیماری مزمن و کارگران در معرض بیماری های ریوی انجام میشود و در نتیجه بنا به شغل و وضعیت تست فرد توسط متخصص طب کار تفسیر می گردد.
انجام تست نوار قلب (ECG) در طب کار
عملكرد قلب يكي از مهمترين نكاتي است كه در جريان معاينات شغلي بايد به آن توجه شود. بيماري هاي قلبي و عروقي شايعترين علت مرگ و مير در كشور ما هستند و كار فيزيكي و مواجهه با آلاينده ها در محيط كار مي تواند بيماري هاي قلبي را ايجاد يا تشديد كند. از اين رو سنجش وضعيت قلبي عروقي كاركنان محيط هاي شغلي از اهميت بسزايي برخوردار است.
از طرف ديگر در جريان معاينات شغلي، ارزيابي توانايي فرد توسط متخصص طب کار براي انجام فعاليت فيزيكي اهميت بسيار دارد تا افراد به كاري كه در توانشان است گمارده شوند
معاینات بازگشت به کار بعد از یک دوره طولانی
کارمندی که بعد از یک غیبت طولانی به دلیل مرخصی یا بیماری به کار بر میگردد باید از لحاظ توانایی برگشت به کار ارزیابی شود
این آزمایشات به این دلیل انجام میشوند که ممکن است شرایط کارمند در این دوره طولانی تغییر کرده باشد و دیگر توانایی جسمی یا روحی لازم را برای انجام دادن کار نداشته باشد
معاینات تغییر شغل
هر شغلی شرایط و الزامات خاص خود را دارد. فردی که میخواهد در یک شغل جدید استخدام شود باید تحت آزمایشات مرتبط با موقعیت شغلی جدید قرار بگیرد و مجددا توسط متخصص طب کار تایید صلاحیت شود
آموزش و مشاوره در زمینه طب کار و بهداشت حرفه ای
پزشک طب کار کیست و چه وظایفی دارد؟
پزشک طب کار مسئول انجام آزمایشات مربوطه و کمک به مدیریت نیروی انسانی در سازمانها است و با مهندس بهداشت و پرستار،روانشناس،چشم پزشک و سایر پزشکان همکاری میکند
فارغالتحصیلان رشته پزشکی بعد از گذراندن یک دوره سه ساله در دانشگاه علوم پزشکی میتوانند در این زمینه مشغول به کار شوند
متخصصان طب کار میتوانند در یک سازمان استخدام شوند یا به صورت مستقل یک مرکز تخصصی تاسیس کنند
متخصصان طب کار بسته به سازمان و صنعتی که در آن فعالیت میکنند وظایف مختلفی دارند، از جمله:
- بررسی محیط کار و ارائه توصیههایی در مورد شرایط ایمنی و بهداشتی
- انجام معاینات لازم شامل بیناییسنجی، شنواییسنجی، معاینه تنفس و قلب و سایرموارد
- کمک به کارفرما در کاهش آسیبهای شغلی و در نتیجه هزینههای مربوط به حق بیمه
- کمک به کارمندان در سازگاری با محیط شغلی جدید
- انجام معاینات دورهای و اطمینان از تناسب جسمانی و روحی کارمندان با الزامات شغلی
- ارائه مشاوره به کارفرمایان و کارمندان در رابطه با بازنشستگی و خروج ازکار
- ارجاع دادن کارمندان به سایر متخصصان در صورت نیاز
- ارزیابی آسیبهای وارد شده در محیط کار به کارمند در صورت مطالبه غرامت
- پیشنهاد کردن موقعیت شغلی جدید به کارمند آسیبدیدهای که قادر به اجرای وظایف شغلی خود نیست
مزایای خدمات طب کار چیست؟
خدمات طب کار مزایای زیادی برای کارفرمایان و کارمندان دارند، از جمله:
باعث حفظ سلامت کارمندان و پیشگیری از بیماریهای واگیردار میشود
باعث میشود کارمندان احساس کنند کارفرما به سلامت آنها اهمیت میدهد، در نتیجه میزان وفاداری آنها به سازمان افزایش پیدا میکند
مانع کاهش بهرهوری به دلیل افزایش مرخصیها و شرایط کاری ضعیف میشود.
